{"id":1679,"date":"2021-03-18T14:06:36","date_gmt":"2021-03-18T14:06:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/?p=1679"},"modified":"2025-12-02T16:22:29","modified_gmt":"2025-12-02T16:22:29","slug":"wizjonerskie-dziela-fausta-vrancicia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wizjonerskie-dziela-fausta-vrancicia\/","title":{"rendered":"Wizjonerskie dzie\u0142a chorwackiego Leonardo da Vinci"},"content":{"rendered":"<p><strong>Faust Vran\u010di\u0107<\/strong> jest uwa\u017cany za jednego z geniuszy\u00a0 renesansu. To autor pierwszego chorwackiego s\u0142ownika, humanista, j\u0119zykoznawca i poeta. Najbardziej znany jest jednak jako autor projekt\u00f3w wynalazk\u00f3w i rozwi\u0105za\u0144 technicznych. \u00a0W dziele <em>Machinae Novae<\/em> zamie\u015bci\u0142 projekty kilkudziesi\u0119ciu urz\u0105dze\u0144 i rozwi\u0105za\u0144 technicznych, kt\u00f3re opisa\u0142 w spos\u00f3b zdecydowanie wykraczaj\u0105cy poza mo\u017cliwo\u015bci techniczne epoki, w kt\u00f3rej \u017cy\u0142 \u2013 wykonanie wielu z nich by\u0142o mo\u017cliwe dopiero wiek p\u00f3\u017aniej, po odkryciu kolejnych praw fizyki i wraz z rozwojem wiedzy technicznej.<\/p>\n<p>Najbardziej znanym projektem Fausta Vran\u010dicia jest szkic \u201elataj\u0105cego cz\u0142owieka\u201d <em>Lete\u0107i \u010dovjek<\/em> (lat. <em>Homo volans<\/em>), stworzony po przeanalizowaniu szkic\u00f3w spadochronu Leonarda da Vinci. Narysowana przez Vran\u010dicia wersja to projekt drewnianej kwadratowej ramy, na kt\u00f3rej rozpi\u0119ta jest tkanina z przymocowanymi do niej linami, na kt\u00f3rych zawieszony jest cz\u0142owiek \u2013 ca\u0142o\u015b\u0107 przypominaj\u0105ca znany wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie spadochron. Cho\u0107 nie ma na to dowod\u00f3w Vran\u010di\u0107 \u2013 jako 65-letni schorowany ju\u017c w\u00f3wczas cz\u0142owiek, pono\u0107 wykona\u0142 pierwszy udany skok ze spadochronem z dzwonnicy Bazyliki \u015bw. Marka w Wenecji, a tak\u017ce z wie\u017cy Katedry \u015bw. Marcina w Bratys\u0142awie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4188\" aria-describedby=\"caption-attachment-4188\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4188\" src=\"http:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Fausto_Veranzio_homo_volans-673x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"609\" srcset=\"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Fausto_Veranzio_homo_volans-673x1024.jpg 673w, https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Fausto_Veranzio_homo_volans-197x300.jpg 197w, https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Fausto_Veranzio_homo_volans-768x1169.jpg 768w, https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Fausto_Veranzio_homo_volans-1009x1536.jpg 1009w, https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Fausto_Veranzio_homo_volans-1345x2048.jpg 1345w, https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Fausto_Veranzio_homo_volans-scaled.jpg 1682w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-4188\" class=\"wp-caption-text\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Die_Gartenlaube_(1885)_b_467_2.jpg\">various<\/a>, Public domain, via Wikimedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n<p>Vran\u010di\u0107 jest te\u017c autorem wielu innych projekt\u00f3w i rozwi\u0105za\u0144 technicznych, mi\u0119dzy innymi turbiny wiatrowej, mostu wisz\u0105cego i most\u00f3w \u0142ukowych czy kolejki linowej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4189\" aria-describedby=\"caption-attachment-4189\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4189 size-full\" src=\"http:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Pons_ferrevs_by_Faust_Vrancic.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Pons_ferrevs_by_Faust_Vrancic.jpg 450w, https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Wikipedia-Pons_ferrevs_by_Faust_Vrancic-300x195.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-4189\" class=\"wp-caption-text\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pons_ferrevs_by_Faust_Vran%C4%8Di%C4%87.jpg\">Faust Vran\u010di\u0107<\/a>, Public domain, via Wikimedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n<p>W miejscowo\u015bci Prvi\u0107 Luka na wyspie Prvi\u0107 znajduje si\u0119 <a href=\"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wyspa-prvic-centrum-pamieci-fausta-vrancicia-i-inne-atrakcje\/\">muzeum \u2013 Centrum Fausta Vran\u010dicia<\/a>, \u00a0w kt\u00f3rym mo\u017cna obejrze\u0107 eksponaty zwi\u0105zane z geniuszem tego wielkiego cz\u0142owieka. Na wysp\u0119 mo\u017cna dosta\u0107 si\u0119 promem kursuj\u0105cym z Szybenika lub z Vodic.<\/p>\n<p>Od roku 1992 w Chorwacji przyznawana jest Narodowa Nagroda Kultury Technicznej \u201eFaust Vran\u010di\u0107\u201d, kt\u00f3r\u0105 otrzymuj\u0105 osoby fizyczne, a tak\u017ce stowarzyszenia i inne osoby prawne za wybitne osi\u0105gni\u0119cia w zakresie kultury technicznej.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/mc-faustvrancic.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Centrum Fausta Vran\u010dicia<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/pl.qaz.wiki\/wiki\/Fausto_Veranzio\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Wikipedia<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Faust Vran\u010di\u0107 jest uwa\u017cany za jednego z geniuszy\u00a0 renesansu. To autor pierwszego chorwackiego s\u0142ownika, humanista, j\u0119zykoznawca i poeta. Najbardziej znany<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4189,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1558],"tags":[1561,1563,1562,1559],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1679"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1679"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1679\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4499,"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1679\/revisions\/4499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chorwacki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}